دیجیتاڵ
فرێدریش مێرتس، راوێژکاری ئەڵمانیا رایگەیاند، دەستلەکارناکێشێتەوە و لە پێناو پاراستنی "داهاتووی دیموکراسیی"وڵاتەکەیدا هاوپەیمانێتیی حکومەتەکەی لە دەسەڵاتدا دەهێڵێتەوە، ئەمەش سەرەڕای ئەوەی پارتەکەی لە هەڵبژاردنی دوو هەرێمدا تووشی شکستێکی چاوەڕواننەکراو بوو.
رۆژی یەکشەممە، پارتی راستڕۆی تووندڕۆی "جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا"سەرکەوتنێکی گەورەی لە هەرێمی (مێکلێنبۆرگ فۆرپۆمەرن) لە باکووری رۆژهەڵاتی ئەڵمانیا تۆمارکرد. لە بەرامبەردا، پارتی کریستیان دیموکراتی سەر بە مێرتس تەنیا 4.9٪ـی دەنگەکانی بەدەستهێنا و نەیتوانی بەربەستی یاسایی 5٪ بۆ چوونە ناو پەرلەمان ببڕێت، کە ئەمە بە خراپترین ئەنجام لە مێژووی دامەزراندنی پارتەکەوە لە ساڵی 1945 دادەنرێت.
هاوکات لە بەرلینی پایتەختیش، پارتی چەپی ئەڵمانیا توانی پێش پارتەکەی راوێژکار بکەوێت و پلەی یەکەم بەدەستبهێنێت، لە کاتێکدا پارتی جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا لەوێش پێشڕەویی بەرچاوی تۆمارکرد.
"سەردەمی مێرتس کۆتایی پێهاتووە" لایف ئێریک هۆڵم، بەربژێری سەرەکیی پارتی جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا رۆژی دووشەممە گوتی، "راوێژکار بە دڵنیاییەوە تاوەکو کۆتایی ئەمساڵ لە پۆستەکەیدا بەردەوام نابێت؛ پێموایە ئاوابوونی خۆری سەردەمی مێرتس دەستیپێکردووە."
ئەم دوو شکستە نوێیە دوای ئەوە دێن کە پارتی جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا لە 6ـی ئەم مانگەدا سەرکەوتنێکی گەورەی لە هەرێمی زاکسن ئەنهاڵت بەدەستهێنابوو.
"لە دەسەڵات دەمێنمەوە" سەرەڕای گوشارەکان، مێرتسی تەمەن 70 ساڵ رایگەیاند، هیچ نیازێکی نییە لە سەرۆکایەتیی حکومەتی گەورەترین ئابووریی ئەورووپادا پاشەکشە بکات و گوتی، "ئێمە رژدین لەسەر ئەوەی بەرپرسیارێتییە مێژووییەکانمان بەرامبەر بە وڵاتەکەمان جێبەجێ بکەین. بابەتەکە لەسەر هیچ شتێکی کەمتر لە داهاتووی دیموکراسیی وڵاتەکەمان نییە."
مێرتس ئەو رەخنانەی رەتکردەوە کە باس لەوە دەکەن دابەزینی جەماوەریی خۆی هۆکاری سەرەکیی شکستەکەیە و گوتیشی، "هۆکاری ئەم ئەنجامانە زۆر لە خودی من زیاترن؛ ئێمە شایەتحاڵی وەرچەرخانێکی بنەڕەتین لە سیستەمی حیزبی لە ئەڵمانیا و لە زۆر وڵاتی دیکەی جیهانیشدا."
راوێژکاری ئەڵمانیا دانی بەوەدانا کە پارتەکەی رووبەڕووی "کارەسات"بووەتەوە، بەڵام جەختی کردەوە کە بە "خۆڕاگری و ئارامگرییەوە"کارەکانی بەڕێوەدەبات.
ئاڵۆزیی ئابووری و ناڕەزایەتیی کرێکاران کاتێک مێرتس لە ئایاری ساڵی رابردوودا دەسەڵاتی گرتە دەست، بەڵێنی دا ئابووریی ئەڵمانیا ببووژێنێتەوە، هێزی سەربازی دژی رووسیا بەهێز بکات و رێگری لە کۆچی نایاسایی بکات تاوەکو دەنگدەران لە دەوری پارتی جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا دوور بخاتەوە، بەڵام ئێستا رێژەی رازیبوون لە کارەکانی بۆ نزیکەی 10٪ دابەزیوە.
هاوکات لەگەڵ قەیرانە سیاسییەکە، رۆژی دووشەممە دەیان هەزار کرێکاری کەرتی پیشەسازیی ئۆتۆمبێل لە سەرتاسەری ئەڵمانیا خۆپێشاندانیان کرد بۆ پاراستنی ماف و هەلی کارەکانیان، ئەوەش دوای ئەوەی کۆمپانیا گەورەکانی وەک ڤۆڵکسواگن و کارگەکانی کەرتی کەرەستەی یەدەگ رایانگەیاند هەزاران هەلی کار کەم دەکەنەوە.
لێکترازانی هاوپەیمانێتیی حکومەت ئەنجامی دەنگدانەکە ناکۆکی زیاتری لە نێوان پارتی کریستیان دیموکرات و هاوبەشەکەیان لە پارتی سۆسیال دیموکرات دروستکردووە.
لارس کلینگبایل، وەزیری دارایی و هاوسەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکرات گوتی، "ئێمە لەم هاوپەیمانێتییەدا دەمێنینەوە، بەڵام ناکرێت دۆخەکە بەم شێوازەی ئێستا بەردەوام بێت. پێویستمان بە دیالۆگێکی کراوە و راشکاوانەیە لەناو حکومەتدا لەبارەی رێڕەوی چاکسازییەکان."
